Ana Sayfa Hakkımızda Multimedya Köşe Yazıları İletişim

   Soru Cevap

   Günün Sözü

   Faydalı Linkler

SORU - CEVAP

Bir mezhepten Baska mezhebe gecince yapilacak bir sey varmidir [Selcuk kara]
09 Aralık 2012

Ehl-i sünnet mezheplerin hepsi haktır ve hepsi de doğrudur. Bu bakımdan şu mezhep diğerinden daha üstündür gibi bir düşünce yanlıştır.

Her mevsime göre değişik elbise giyilir. Her hastalığa göre farklı ilâç alınır. Bunun gibi, asırlara göre şeriatlar, milletlerin yaşayış ve kabiliyetlerine göre de hükümler değişebilir. Nitekim İslâmdan önce her millete ayrı ayrı şeriat ve peygamberler gönderildiği olmuştur.

Peygamber Efendimizin (asm) gelmesinden önce insanlar birbirlerinden çok uzak, yaşayış ve kabiliyet bakımından bedeviyete yakın olduğundan, o zaman gelen şeriatlar da onların haline uygun olarak farklı farklı gelmiştir. Öyle ki, aynı bölgede, aynı asırda, ayrı ayrı şeriat ve peygamberler gönderildiği olmuştur.

Peygamber Efendimizin (asm) gelmesinden sonra insanlar kabiliyet, yaşayış ve anlayış bakımından daha yüksek bir seviyeye çıktılar. Dinî sahada ve sosyal hayatta birçok inkılâp ve değişiklikler meydana geldi. Böylece insanlar bir tek hocadan ders alacak, bir tek şeriatla amel edecek vaziyete ulaştılar. Bunun için de ayrı ayrı şeriatlara ve peygamberlere lüzum kalmamıştır. Fakat insanlık yaşayış, örf ve âdet itibariyle aynı seviyeye gelmediklerinden mezhepler birden fazla olmuştur.

Şayet insanlığın çoğunluğu yüksek bir okulun talebeleri gibi, eğitim, kültür ve yaşayış bakımından aynı seviyede olsalar, o vakit mezhepler birleşebilirdi. Fakat şu andaki insanlığın durumu buna müsait değildir.

Dünyanın muhtelif bölgelerinde yaşayan Müslümanlar dört mezhepten birisine bağlıdırlar. Bir Müslüman hak mezheplerden birisine tâbi olur, ibadet ve muamelelerini o mezhebin hüküm ve içtihadlarına göre sürdürebilir. İslâmî hayatını bu mezheplerden birisine göre yapan bir Müslümanın, ölünceye kadar aynı mezhepte kalması gibi bir mecburiyet yoktur. Bundan dolayıdır ki, arzu ederse tamamen bir diğer hak mezhebe geçebilir. Meselâ, Şâfiî mezhebine mensup olan bir kimse, dilerse Hanefî mezhebine; Hanefi mezhebine mensup bir kimse de, isterse Şâfiî mezhebine geçebilir.


Ancak bir mezhepten diğer mezhebe geçen kimsenin, ibadet ve muamelelerinin kâmil mânâda olabilmesi için, girdiği mezhebin meselelerini bilmesi gerekir. Meselâ bir Şâfiî, Hanefi mezhebine geçiyorsa, en azından o mezhebe göre abdestin farzlarını, abdesti bozan halleri, namazın rükünlerini ve vaciplerini bilmesi gerekir. Bunları bilmeden geçecek olursa, farkına varmadan ibadetini eksik yapıp hataya düşebilir.

Bir mezhepten diğerine tamamen geçmek mümkün olduğu gibi, kendi mezhebinde çıkış yolu bulamayan bir kimse o mevzuda diğer mezhebin içtihadına, görüşüne göre amel edebilir. Bu caizdir. Fakat bu taklit keyfi ve nefisten gelen bir arzu ile olmamalıdır. Bir zaruret ve maslahata göre yapılmalıdır.

Bir meselede kendi mezhebinden başka bir mezhebi taklit eden kimse şu hususlara dikkat etmelidir:

Birincisi:
Bir ibadet veya muamele başka bir hak mezhebe göre taklit edilecekse, o ibadet veya muamelenin daha önce yapılmamış olması gerekir. Meselâ, Şâfiî mezhebine mensup olan bir kimse, namaza başlamadan önce hanımına eliyle dokunduğunu namazı kıldıktan sonra hatırlasa; sonra da, “Nasıl olsa abdestim Hanefi mezhebine göre tamamdır.” deyip o meselede Hanefiye tabi olsa, namazı sahih olmaz.

İkincisi: Taklit eden kimse, her mezhepten kolayına geleni seçip ona göre amel etme gibi bir yola girmemelidir. Böyle bir hareket, farklı mezheplere göre birbirine zıt meseleleri birarada yapma sayılır ki, buna “telfik” denir. Telfik ise caiz değildir. Meselâ, abdestini Hanefi mezhebine göre alan kimsenin, niyet etmese de abdesti tamamdır. Çünkü bu mezhebe göre niyet abdestin farzlarından değildir. Fakat bu kişinin aynı mezhebe göre başının dörtte birini meshetmesi lâzım gelirken, bu hususta Şâfiî mezhebine uyarak başının dörtte birinden azını meshederse, bu abdest tamamlanmış sayılmaz. Böyle bir davranış “telfik” sayılacağından caiz değildir.

Bununla beraber, her mezhebin azimete taalluk eden cihetlerini taklit etmek bir takva işidir. Meselâ, Hanefi mezhebine mensup bir insanın eli hanımına dokunacak olsa abdesti bozulmaz; fakat Şâfiîye göre bozulur. Bu insanın böyle bir meselede Şâfiî mezhebini taklit ederek abdestini tazelemesi bir azimettir, bir takva işidir. Yine Şâfiî mezhebine mensup olan bir insanın vücudunun herhangi bir yerinden kan çıktığında abdestini tazelemesi de, aynı şekilde azimete girer.

Yine, Hanefi mezhebinde olmayıp diğer mezheplerde olan ve ibadetlerin başlarında ve sonlarında yapılması sünnet dua ve benzeri nafile ibadetlerde o mezhebin görüşünü taklit etmek bir azimettir, sevaplıdır ve güzel bir harekettir.

İçtihat ve Taklit konularında şunlara da dikkat edilmesi gerekir:

- Bir mezhebi taklit etme hususunda insanlar üç gruptur:

Birinci sınıf; içtihat rütbesine kavuşmuş alimlerdir. Bu mertebeye ulaşmış kimsenin başkasını taklit etmesi caiz değildir.

İkinci sınıf; mutlak içtihat mertebesine ulaşmamakla beraber, mezhep imamının ilmî usulünü bilen, aynı usul çerçevesinde, belli konularda farklı görüşler ortaya koyabilen ilim sahibi kimselerdir. Bunlar -farklı derecelere sahip olmakla beraber-  müçtehit fil-mezhep, müçtehit fil-mesele unvanını alabilenlerdir.

Üçüncü kısım ise avam tabakasıdır.

- Alimlere göre, avamın mezhebi yoktur, onların mezhebi müftünün fetvasıdır. Çünkü, bir mezhebi gerçek anlamda taklit etmek, onun görüşlerini bilmekle mümkündür. Bir mezhebin görüşlerinin daha isabetli olduğunu tespit etmek, önemli bilgi birikimiyle mümkündür. Bunun zor bir husus olduğu ortadadır.  Bu zorluk, yalnız avam/halk kesimi için değil, bizim gibi sözde hocalar için de geçerlidir.(bk. Ravdatu’t-talibîn, 4/115-şamile).

- Mezheplerin taklit edilmesi konusu, belli bir alimin görüşüne dayalı olarak ortaya çıkmamıştır. İslam alimleri, dört mezhebin görüşlerinin Ehl-i sünnet akidesine uygun olduğu hususunda icma olduğunu söylemişlerdir.(bk.el-Müflih, el-Furu’, 12/202-şamile). Bu nedenle hak mezheplerden birini esas alarak dinimizi yaşamamız gerekir. Ancak zor durumlarda başka hak bir mezhebin görüşüyle amel etmek de mümkündür.

- Herhangi bir mezhebe geçmede, dinî bir merasim söz konusu olmadığı gibi, konulmuş belli kuralları da yoktur. Önemli olan, bağlandığı mezhebin kurallarını öğrenmek ve ona göre amel etmektir.

- Bazı alimlere göre herhangi bir mezhebi taklit etmenin bazı şartları vardır:

1. Taklit edilen mezhebin mudevven/ilmiyle kaynaklarıyla oturmuş bir konumda hak bir mezhep olmalıdır.

2. Taklit edenin taklit edilenin söz konusu mesele hakkındaki ilmî şartlarını, usulünü bilmelidir.

3. Taklit ettiği konu, resmi mahkeme/kadı tarafından nakzedilen/hükmü bozulan bir konu olmamalıdır.

4. Her mezhepten ruhsatları bir araya getirecek şekilde olmamalıdır.

5. Aynı konuda bir mezhebe göre amel ettiği halde, başka bir zamanda ona muhalif bir görüşe göre taklit yapılmamalıdır.

6. Bir konuda farklı mezheplerin görüşü telfik edilmemelidir. Söz gelimi, eli kadına değen bir kimsenin bu konuda Hanefî mezhebini, sonra bir yerinden akan kandan dolayı da Şafii mezhebini taklit etmek, her iki mezhebe göre de abdestinin olmadığının göstergesidir.(bk. İanetu’t-talibîn, 4/249).

Bu şartlar da gösteriyor ki, avam tabakasının mezhebi alimlerin fetvasıdır. Çünkü, bu şartların hepsi belli bir ilim birikimini gerektirir.



TÜM SORU - CEVAPLAR
2015 Mart 13
08 Aralık 2012
08 Aralık 2012
07 Aralık 2012
05 Ekim 2012
02 Ekim 2012
09 Temmuz 2012
29 Haziran 2012
28 Haziran 2012
24 Haziran 2012
24 Haziran 2012
15 Haziran 2012
12 Haziran 2012
12 Haziran 2012
00 0000
27 Mayıs 2012
26 Mayıs 2012
15 Mayıs 2012
05 Mayıs 2012
27 Nisan 2012
21 Nisan 2012
13 Nisan 2012
11 Nisan 2012
04 Nisan 2012
14 Mart 2012
14 Mart 2012
14 Mart 2012
11 Mart 2012
11 Mart 2012
11 Mart 2012
11 Mart 2012
10 Mart 2012
02 Mart 2012
02 Mart 2012
02 Mart 2012
23 Şubat 2012
23 Şubat 2012
15 Şubat 2012
13 Şubat 2012
12 Şubat 2012
06 Ocak 2012
01 Ocak 2012
26 Aralık 2011
22 Aralık 2011
14 Aralık 2011
13 Aralık 2011
08 Aralık 2011
03 Aralık 2011
01 Aralık 2011
26 Kasım 2011
25 Kasım 2011
24 Kasım 2011
18 Kasım 2011
16 Kasım 2011
15 Kasım 2011
05 Kasım 2011
02 Kasım 2011
31 Ekim 2011
27 Ekim 2011
27 Ekim 2011
24 Ekim 2011
23 Ekim 2011
23 Ekim 2011
21 Ekim 2011
20 Ekim 2011
18 Ekim 2011
16 Ekim 2011
13 Ekim 2011
08 Ekim 2011
08 Ekim 2011
06 Ekim 2011
06 Ekim 2011
06 Ekim 2011
06 Ekim 2011
06 Ekim 2011
06 Ekim 2011
06 Ekim 2011
03 Ekim 2011
03 Ekim 2011
02 Ekim 2011
30 Eylül 2011
28 Eylül 2011
27 Eylül 2011
27 Eylül 2011
19 Eylül 2011
19 Eylül 2011
17 Eylül 2011
17 Eylül 2011
16 Eylül 2011
14 Eylül 2011
09 Eylül 2011
08 Eylül 2011
04 Eylül 2011
03 Eylül 2011
29 Ağustos 2011
28 Ağustos 2011
27 Ağustos 2011
24 Ağustos 2011
18 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
15 Ağustos 2011
13 Ağustos 2011
13 Ağustos 2011
13 Ağustos 2011
11 Ağustos 2011
11 Ağustos 2011
01 Ağustos 2011
31 Temmuz 2011
26 Temmuz 2011
22 Temmuz 2011
18 Temmuz 2011
18 Temmuz 2011
18 Temmuz 2011
17 Temmuz 2011
14 Temmuz 2011
13 Temmuz 2011
11 Temmuz 2011
10 Temmuz 2011
05 Temmuz 2011
03 Temmuz 2011
03 Temmuz 2011
02 Temmuz 2011
02 Temmuz 2011
29 Haziran 2011
28 Haziran 2011
25 Haziran 2011
25 Haziran 2011
24 Haziran 2011
24 Haziran 2011
23 Haziran 2011
21 Haziran 2011
13 Haziran 2011
01 Haziran 2011
31 Mayıs 2011
30 Mayıs 2011
24 Mayıs 2011
24 Mayıs 2011
25 Nisan 2011
25 Nisan 2011
21 Nisan 2011
19 Nisan 2011
18 Nisan 2011
17 Nisan 2011
17 Nisan 2011
17 Nisan 2011
17 Nisan 2011
16 Nisan 2011
14 Nisan 2011
14 Nisan 2011
13 Nisan 2011
11 Nisan 2011
11 Nisan 2011
11 Nisan 2011
09 Nisan 2011
03 Nisan 2011
01 Nisan 2011
01 Nisan 2011
31 Mart 2011
31 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
25 Mart 2011
23 Mart 2011
23 Mart 2011
22 Mart 2011
17 Mart 2011
13 Mart 2011
12 Mart 2011
11 Mart 2011
05 Mart 2011
05 Mart 2011
04 Mart 2011
02 Mart 2011
25 Şubat 2011
23 Şubat 2011
23 Şubat 2011
20 Şubat 2011
14 Şubat 2011
14 Şubat 2011
14 Şubat 2011
11 Şubat 2011
11 Şubat 2011
08 Şubat 2011
05 Şubat 2011
03 Şubat 2011
03 Şubat 2011
28 Ocak 2011
26 Ocak 2011
18 Ocak 2011
18 Ocak 2011
16 Ocak 2011
12 Ocak 2011
05 Ocak 2011
15 Aralık 2010
11 Aralık 2010
19 Ekim 2010
20 Eylül 2010
25 Ağustos 2010

Sen De Sor  
İsim - Soyisim
Soru
Namaz Vakitleri
13.12.2018

Tarih
Miladi : 13 Aralık 2018
Hicri : 6 REBÎ'UL-ÂHIR 144
Rumi : Teşrîn-i Sânî 1434